ترکمن صحرا

ترکمن صحرا کجاست؟ راهنمای سفر به ترکمن صحرا (۱۴۰۱)

تصویر رویایی دویدن گله‌ای از اسب‌های جذاب میان صحرایی سبز را می‌توان در سرزمین رازها یعنی ترکمن صحرا نظاره کرد. خطه‌ای وسیع و سبز که بخش زیادی از آن در شمال شرقی ایران قرار دارد و می‌توان در آن از دیدن جاذبه‌های طبیعی همچون دشت، جنگل، رود، آبشار و… در کنار هم لذت برد و در عین حال با دیدن اماکن تاریخی و فرهنگ ترکمن صحرا تجربه‌اندوزی کرد. با ما همراه شوید تا سفری به این سرزمین رویایی داشته باشیم.

ترکمن صحرا کجاست؟

بخش وسیعی از شمال شرقی ایران و بخش هایی از کشورهای همسایه یعنی ترکمنستان، افغانستان، ازبکستان، قزاقستان و تاجیکستان منطقه ترکمن صحرا نام دارد که شهرهای زیادی در ایران همچون گنبدکاووس، بندر ترکمن، کلاله، آق قلا، مراوه‌ تپه، سیمین‌ شهر، گمش ‌تپه، نگین ‌شهر و انبار آلوم را در بر گرفته است. در جنوب ترکمن صحرای ایران کوهپایه‌های البرز، در غرب آن دریای خزر و در شرق آن خراسان شمالی و بجنورد قرار دارند. همچنین این منطقه از شمال به مرز جمهوری ترکمنستان می‌رسد.

این منطقه سرسبز و خوش آب و هوای که شامل بخش زیادی از استان گلستان و خراسان شمالی می‌شود، دارای طبیعتی متنوع بوده و از یک سو دریا و از سوی دیگر کوهپایه‌های جنگلی آن را در برگرفته‌اند.

حال که متوجه شدید ترکمن صحرا کجاست، خوب است با مسیرهای دسترسی به آنجا نیز آشنا شوید. اگر مبدا شما تهران است یا از هر جای دیگری خود را به تهران رسانده‌اید، بهترین مسیر برای شروع سفر، جاده فیروزکوه به طرف ساری است. بعد از رسیدن به ساری باید از شهرهای نکا، بهشهر، گلوگاه و نوکنده گذشته و وارد بندر گز شوید. بندر ترکمن که از سمت غرب، دروازه ورودی به این سرزمین زیباست، در ۲۰ کیلومتری بندر گز قرار دارد.

اگر مبدا شما شمال یا شمال غرب ایران است، ابتدا باید وارد جاده اصلی گیلان و مازندران شده و از شهرهای رامسر، تنکابن، نوشهر،‌ محمودآباد، قائم‌شهر، ساری، نکا و بهشهر  بگذرید. سپس وارد استان گلستان شده و بعد از آن نیز می‌توانید خود را به بندر ترکمن برسانید.

چنانچه مبدا شما شهرهای شرقی ایران باشد، بهترین مسیر رفتن به مشهد و بعد قوچان و سپس کلاله است یا می‌توانید از شهر نیشابور به سبزوار و بعد به شاهرود رفته و سپس خود را به آزادشهر و گرگان برسانید.

اگر قصد سفر هوایی داشته باشید، بهترین مقاصد شما فرودگاه گرگان و فرودگاه نکاست. برای سفر با قطار نیز می‌توانید از مسیر ریلی تهران-گرگان به منطقه ترکمن صحرا بروید.

ترکمن صحرا کجاست؟

ترکمن صحرا (عکس: محمدمهدی تفضلی)

دیدنی های ترکمن صحرا

دیدنی های ترکمن صحرا بسیار زیاد و متنوع بوده و جاذبه‌های طبیعی، تاریخی و فرهنگی این خطه در شهرهای مختلف این منطقه قرار دارند. با سفر به این سرزمین علاوه بر تماشای اسب‌های زیبا و اصیل ترکمن در دشت‌ها و مراکز پرورش اسب، می‌توانید از جاذبه‌های گردشگری زیر دیدن کنید.

  1. بندر ترکمن: در استان گلستان بندر زیبا و پر رونق ترکمن قرار دارد. دوشنبه‌بازارهای این بندر و مراکز پرورش و نگهداری اسب از جاهای دیدنی این شهر به شمار می‌روند. پارک گلستان، روستای قره‌قاشلی و منطقه شکار ممنوع صوفیکم نیز در نزدیکی بندر ترکمن واقع شده‌اند.
  2. گنبد کاووس: قابوس آرامگاه کاووس بن وشمگیر یا گنبد کاووس، بلندترین برج آجری جهان است که قدمت آن به قرن چهار هجری بازگشته و در آن کتیبه‌هایی با خط کوفی دیده می‌شود.

    گنبد کاووس از دیدنی‌های ترکمن صحرا

    گنبد کاووس (عکس: احسان سلمان‌پور)

  3. آرامگاه خالد نبی: بعد از گذشتن از مسیری پر پیچ و خم در طبیعی بکر در ۹۰ کیلومتری شمال شرق گنبد کاووس به قله کوه گوگجه خواهید رسید که مقبره خالد نبی در آن قرار دارد و مکانی تاریخی و از معروف‌ترین دیدنی های ترکمن صحرا به شمار می‌رود. در همان نزدیکی گورستانی مرموز با قدمتی هزارساله با سنگ قبرهایی عجیب وجود دارد. مقبره عالم بابا و مقبره چوپان آتا نیز در فاصله کمی از مقبره خالد نبی قرار گرفته‌اند.
  4. آبشار کبودال: در استان گلستان و در جنوب شرقی علی آباد کتول، آبشار خزه‌ای کبودال قرار دارد که بسیار شگفت‌انگیز و زیباست. فاصله این آبشار تا مرکز شهر علی آباد کتول ۱۰ کیلومتر بوده و اطراف مسیر سنگ‌فرش شده آن، دارای امکانات رفاهی برای گردشگران است.
    آبشار کبودوال
  5. آق قلا: یکی از شهرهای زیبا در دشت ترکمن و استان گلستان شهر آق قلاست که از دیدنی‌های آن می‌توان به پل آجری تاریخی، دیوار قزل آلان در سه کیلومتری شهر و صنایع دستی منطقه اشاره کرد.
  6. هزار دره: در شمال ترکمن صحرا، در ۴۵ کیلومتری نوار مرزی با ترکمنستان و در رشته کوه‌های جرجان شاهد سرزمینی بسیار زیبا خواهید بود که پوشیده از تپه‌ها و دره‌های فراوان است و می‌توان حدود ۱۷ قله مرتفع در آن دید. این منطقه در پاییز و در بهار به خصوص زیباتر بوده و پوشش مخملی سبزرنگی تپه‌ها و دره‌ها را در بر خواهد گرفت.
  7. تپه‌های باستانی شیروان: در شهرستان گنبد کاووس و در روستای بی بی شیروان، تپه‌های باستانی وجود دارد. در این مکان دیدنی اشیای قدیمی کشف شده‌اند که قدمت آنها به هزاره اول پیش از میلاد مسیح بازمی‌گردد.
  8. سد وشمگیر: در نزدیکی آق قلا و ۵۰ کیلومتری شمال شرق گرگان، سد وشمگیر قرار دارد که روی رودخانه گرگان ساخته شده است. این سد از دیدنی‌های منطقه به شمار می‌رود.
  9. تالاب اینچه برون: در جنوب رودخانه اترک مجموعه‌ای از تالاب‌های کوچک قرار دارند که زیستگاه انواع پرندگان بومی خاص و مهاجر بوده و مکانی جذاب برای طبیعت‌گردی و پرنده‌نگری است.
  10. گمیش تپه: در نزدیکی مرز ترکمنستان و در شمالی‌ترین بخش شرقی دریای خزر شهری دیدنی به نام گمیش تپه (تپه نقره‌ای) قرار دارد. در این شهر می‌توان از دیدن اماکنی همچون خانه‌های قدیمی با معماری خاص و خانه گوکلانی که یک موزه مردم شناسی است، لذت برد.

    گمیش تپه

    گمیش تپه (عکس: حارث قرنجیک)

  11. شهر کلاله: کلاله ۶۸ کیلومتر با بندر ترکمن و ۴۲ کیلومتر با گنبد کاووس فاصله دارد. در این شهر می‌توانید از مراکز پرورش اسب پررونق دیدن کنید. در نزدیکی این شهر جاذبه‌های گردشگری واقع شده است که از جمله آنها می‌توان به روستای گچی، منطقه شکار ممنوع عزیز آباد، منطقه حفاظت شده زاو بالا، زیارتگاه خالد نبی، جنگل پلکانی کلاله، منطقه هزار دره، چشمه آق سو، چشمه زاو، دریاچه سولوکلی، پارک گل کلاله و کوه نیلی اشاره کرد.
  12. انبار آلوم: در بخش مرکزی وشمگیر شهر کوچکی وجود دارد به نام انبار آلوم که در اطراف آن می‌توان از مکان‌های تفریحی مانند پارک‌های مختوم‌قلی فراغی و فجر دیدن کرد. همچنین در سه کیلومتری شرق این شهر، رودخانه گر جوان جریان دارد که مردم اغلب در اطراف آن کمپینگ کرده و از طبیعت لذت می‌برند.
  13. مراوه تپه: اگر به شرق ترکمن صحرا، جایی در مجاورت استان خراسان شمالی و ترکمنستان بروید، می‌توانید از مکان‌های زیادی در اطراف آن دیدن کنید. تپه باستانی مراوه تپه، غار قیز قلعه، آرامگاه مختوم‌قلی، جنگل آق امام، مدرسه سید قلیچ ایشان، چشمه ساوه و آبشار بالی قایه از جمله این دیدنی‌ها هستند.
  14. سیمین شهر: در چند کیلومتری گورستان مرموز که پیشتر به آن اشاره شد، سیمین شهر واقع شده است. در این شهر مکان‌های دیدنی زیادی وجود دارد که از میان آنها می‌توان به کارگاه‌های نمدمالی و قالی‌بافی زنان ترکمن، ساختمان‌های قدیمی، کارگاه‌های چاقوسازی و شنبه‌بازار اشاره کرد. رودخانه گرگان رود نیز از این شهر عبور کرده و حاشیه زیبای آن محلی برای تفریح و لذت بردن از طبیعت است.
  15. بازارهای منطقه: از جمله دیدنی های ترکمن صحرا بازارهای روز و بازارهای دائمی است که در شهرهای این منطقه برپا می‌شود. از مهمترین و معروف‌ترین این بازارها می‌توان به بازارچه‌های اسکله بندر ترکمن و دوشنبه‌بازار این شهر، بازار روس‌های گنبد کاووس، بازارچه مرزی اینچه برون در منطقه مرزی ایران و ترکمنستان، شنبه‌بازار سیمین شهر، سه‌شنبه‌بازار خواجه‌نفس (شهری کوچک بین بندرترکمن و گمیشان)، چهارشنبه‌بازار گمیشان، پنجشنبه‌بازار آق قلا و جمعه‌بازار گنبد اشاره کرد.

چه زمانی به ترکمن صحرا سفر کنیم؟

با توجه به آب و هوای این منطقه و وسعت آن، سفر به این منطقه در هر زمانی از سال می‌تواند جذابیت خاص خود را داشته باشد، با این وجود مانند اکثر مناطق با سفر در بهار و پاییز شگفتی‌ها و لذت بیشتری را تجربه خواهید کرد. بهار و و اوایل تابستان آبشارها و دشت‌های پر گل منطقه بسیار دیدنی بوده و مخصوصا در اوایل بهار بازدید از مکان‌های دیدنی چون هزار دره و آرامگاه خالد نبی بسیار لذت‌بخش‌تر خواهد بود.

ترکمن صحرا در پاییز نیز بسیار جذاب و دیدنی است. البته برای رفتن به مناطق مرتفع در پاییز باید لباس گرم و تجهیزات مناسب به همراه داشت اما زیبایی دشت‌ها و دره‌های این منطقه چشم‌نواز بوده و بنابراین با توجه به آب و هوای ترکمن صحرا در پاییز، اوایل این فصل هزار رنگ هم زمان مناسبی برای سفر به دشت ترکمن است.

سوغات ترکمن صحرا چیست؟

همان طور که اشاره شد، ترکمن صحرا سرزمینی وسیع است که فرهنگی منحصر به فرد و همچنین سوغات و محصولات متنوعی دارد. گردشگران این خطه می‌توانند با رفتن به بازارهای پررونق ترکمنان، سوغات زیبایی همچون لباس‌های محلی، روسری‌ها و کلاه‌های ترکمنی یا دیگر صنایع دستی این خطه مانند انواع نمد، گلیم، قالی‌هایی با نقوش خاص، قارچین یا پشتی، انواع سوزن‌دوزی، انواع زیورآلات دستی و… را خریداری نمایند. علاوه بر این محصولات طبیعی منطقه همچون محصولات لبنی هم از سوغاتی‌های خوب این خطه به شمار می‌روند.

 در سفر به سرزمین ترکمن کجا اقامت کنیم؟

وسعت منطقه انتخاب‌های زیادی برای اقامت در اختیار گردشگران قرار می‌دهد. این اقامتگاه‌ها از هتل‌های چند ستاره تا اقامتگاه‌های بومگردی و خانه‌های روستایی متفاوت بوده و بسته به سلایق مسافران، اهداف آنها از سفر، علاقه‌مندی‌هایشان و بودجه آنها، اقامتگاه مناسب برای هر فرد می‌تواند متفاوت باشد. اگر بخواهید بیشتر با فرهنگ مردم ترکمن آشنا شده و از طبیعت بکر دشت ترکمن لذت ببرید، کلبه‌های جنگلی، اقامتگاه‌های بومگردی و خانه‌های روستایی شاید انتخاب بهتری برای شما باشد. اگر قصد کمپینگ داشته باشید، فضای اطراف آرامگاه و گورستان خالد نبی پیشنهاد می‌شود.

اقامتگاه‌های بومگردی و محلی بیشتر در اطراف هزار دره و شهرهای کلاله و آق قلا قرار دارند که از جمله آنها می‌توان به اقامتگاه بوم‌گردی ترکمن یورت کلاله در شهرستان کلاله، اقامتگاه بوم‌گردی هزار دره خالد نبی، اقامتگاه بوم‌گردی ترکمن اولکام کلاله در روستای تمر قره هوزی کلاله گلستان، اقامتگاه بوم‌گردی اسحاق و مرضیه و اقامتگاه بوم‌گردی شیرمحمدی در بندر ترکمن اشاره کرد.

هتل قصر بوتانیک گرگان که چهار ستاره است، هتل سه ستاره قصر مینو دشت، هتل سه ستاره کانیار علی آباد کتول، هتل سه ستاره ترکمن و هتل سه ستاره بهمن کردکوی گلستان نیز برخی از هتل‌هایی هستند که در شهرهای این منطقه وجود دارند. شما در سایت رادار۳۶۱ می‌توانید هتل یا اقامتگاه خود را با کمترین قیمت یافته و سپس رزرو نمایید.

اگر سفری به منطقه زیبا و شگفت‌انگیز ترکمن صحرا داشته یا اطلاعاتی در این زمینه دارید، مشتاق خواندن نظرات شما در سایت رادار۳۶۱ هستیم. لطفا اطلاعات و تجربیات خود را با ما و سایر مخاطبان رادار در میان بگذارید. اگر هم تا کنون به این منطقه سفر نکرده‌اید، همان طور که که متوجه شدید این خطه سرشار است از جاذبه‌های طبیعی، تاریخی و فرهنگی، پس در اولین فرصت برای این سفر برنامه‌ریزی نمایید.

اشتراک گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.